Bản tự khai là văn bản tố tụng hình sự do bị can viết ra để tường thuật hoặc khai báo lại sự việc mà bị can đã trực tiếp thực hiện hoặc biết được nhằm cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng thông tin về các tình tiết liên quan đến vụ án hình sự mà mình đã bị khởi tố.

>> Tải về: Mẫu bản tự khai/bản tường trình

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, chủ thể viết bản tự khai là bị can, tuy nhiên do việc viết bản tự khai là hành vi pháp lý chỉ được thực hiện bởi cá nhân, vì vậy hành vi viết bản tự khai là hành vi của bị can là cá nhân. Ngoài ra, trên thực tế ngoài bị can thì trong một số trường hợp chủ thể có thẩm quyền vẫn có thể yêu cầu bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự… viết bản tự khai trước khi tiến hành lấy lời khai.

Bản tự khai do bị can viết thể hiện các nội dung mà bị can muốn chủ động cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Vì vậy, pháp luật không thể quy định bắt buộc về nội dung mà bị can phải thể hiện.

Bản tự khai được thể hiện bằng văn bản do chính bị can viết (trường hợp bị can không thể tự viết được sẽ do người khác ghi hộ, sau đó đọc lại cho bị can nghe và xác nhận). Bản tự khai không được thực hiện dưới dạng ghi âm, ghi hình có âm thanh.

Bản tự khai cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng thông tin về vụ án do bị can thực hiện, với những nội dung mà bị can nhớ được hoặc những nội dung mà bị can muốn trình bày. Bản tự khai được chính bị can là người bị tình nghi là tội phạm chủ động viết, nên bản tự khai có giá trị quan trọng đối với cơ quan có thẩm quyền trong việc xác định các tình tiết của vụ án, xác định được những vấn đề quan trọng cần phải chứng minh như yếu tố lỗi, công cụ, thủ đoạn thực hiện tội phạm, nguyên nhân và điều kiện phạm tội, nhân thân của bị can…

Bản tự khai càng đầy đủ, xác thực thì giá trị chứng minh càng cao và càng làm giảm thời gian, công sức và chi phí cho việc giải quyết vụ án.

Bản tự khai cũng ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, vì vậy trong một số trường hợp, bị can sẽ sử dụng việc viết bản tự khai để bảo vệ mình một cách có hiệu quả, nhằm che giấu hoặc trì hoãn việc tìm kiếm sự thật, đánh lạc hướng cơ quan có thẩm quyền, hoặc thành khẩn khai báo trong bản tự khai để được áp dụng tình tiết giảm nhẹ theo quy định của pháp luật hình sự.

* Lưu ý: Không được dùng lời nhận tội của bị can làm chứng cứ duy nhất để buộc tội, kết tội.