(KHDLaw.vn) – Ngày 16/6/2025, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Nhà giáo với tỷ lệ tán thành cao, thể hiện sự đồng thuận rộng rãi về vai trò then chốt của đội ngũ nhà giáo trong sự nghiệp giáo dục và phát triển nguồn nhân lực quốc gia.

Luật Nhà giáo sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026

Với 451/460 đại biểu Quốc hội tán thành (tương đương 94,35%), Luật Nhà giáo gồm 9 chương, 42 điều, chính thức được ban hành và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.

Luật quy định rõ các nội dung liên quan đến hoạt động nghề nghiệp, quyền và nghĩa vụ của nhà giáo; chế độ lương, phụ cấp và các chính sách ưu đãi; tiêu chuẩn chức danh, đạo đức nghề nghiệp; cũng như các nguyên tắc trong việc tuyển dụng, sử dụng và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên.

Khẳng định vị thế và vai trò quan trọng của nhà giáo trong xã hội

Theo quy định tại luật mới, nhà giáo là lực lượng nòng cốt của ngành giáo dục, đóng vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục, xây dựng xã hội học tập và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Luật xác lập nguyên tắc quản lý nhà giáo theo hướng chuẩn hóa, chuyên nghiệp, tôn trọng quyền tự chủ trong chuyên môn và thực hiện phân quyền, phân cấp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cơ sở giáo dục.

Những điểm nổi bật về quyền và nghĩa vụ của nhà giáo

Về quyền lợi:

Được giảng dạy, giáo dục đúng chuyên môn đào tạo.
Có quyền tự chủ sắp xếp nội dung giảng dạy trong khung chương trình.
Được lựa chọn tài liệu, học liệu giảng dạy phù hợp.
Được bảo vệ danh dự, nhân phẩm và được đối xử công bằng trong hoạt động nghề nghiệp.
Được hưởng chế độ nghỉ hè, nghỉ phép theo quy định pháp luật.
Được tham gia nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và quản lý doanh nghiệp do cơ sở giáo dục thành lập.

Về nghĩa vụ:

Thực hiện đúng mục tiêu, chương trình và nguyên lý giáo dục.
Giữ gìn đạo đức nhà giáo, liêm chính học thuật.
Nêu gương trong quan hệ xã hội và chuyên môn.
Tham gia nghiên cứu khoa học và cập nhật công nghệ mới.
Góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, dân chủ, sáng tạo.

Ngoài ra, Luật quy định Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ ban hành quy tắc ứng xử của nhà giáo, làm cơ sở định hướng đạo đức nghề nghiệp trong môi trường giáo dục.

Lương và phụ cấp: Chế độ ưu đãi vượt trội

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc xếp lương của nhà giáo ở mức cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp. Cùng với đó là các khoản phụ cấp ưu đãi, phụ cấp theo vùng, theo ngành đặc thù, đặc biệt dành cho giáo viên công tác tại các địa bàn khó khăn, trường chuyên biệt, giáo dục hòa nhập…

Đối với giáo viên trong cơ sở giáo dục ngoài công lập, mức lương sẽ được xác lập theo quy định của pháp luật về lao động, nhưng vẫn được khuyến khích áp dụng chính sách ưu đãi tương đương nhằm bảo đảm sự công bằng và giữ chân nhân lực chất lượng cao.

Luật sư Khuất Tuấn Dương – Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội nhận định: việc ban hành Luật Nhà giáo là một bước tiến lớn trong việc thể chế hóa các quyền và nghĩa vụ của nhà giáo, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho đội ngũ giáo viên – lực lượng có vai trò quyết định đến chất lượng nguồn nhân lực tương lai của quốc gia.

“Trước đây, quyền và nghĩa vụ của nhà giáo chỉ được quy định phân tán trong các văn bản pháp luật khác nhau như Luật Giáo dục, Luật Viên chức hay Bộ luật Lao động…Nay với Luật Nhà giáo, chúng ta có một văn bản pháp luật chuyên ngành, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ nhà giáo, đồng thời buộc nhà giáo phải chuẩn mực hơn, chuyên nghiệp hơn trong hoạt động nghề nghiệp,” – Luật sư Khuất Tuấn Dương nhấn mạnh.

Ngoài ra, luật mới còn tạo điều kiện pháp lý để xử lý nghiêm minh các hành vi xúc phạm, hành hung, xâm hại danh dự nhà giáo – những vấn đề vốn gây bức xúc dư luận trong thời gian qua.

Luật Nhà giáo được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao vị thế, cải thiện chế độ đãi ngộ và thúc đẩy tinh thần trách nhiệm, sáng tạo của đội ngũ giáo viên Việt Nam. Đây là bước đi phù hợp với xu thế phát triển của xã hội tri thức, đồng thời thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước đối với công lao và đóng góp của nhà giáo – “người thầy” trong mọi thời đại./.