Khai nhận di sản thừa kế là một thủ tục quan trọng trong quá trình chuyển giao tài sản từ người đã mất sang người thừa kế. Để đảm bảo việc khai nhận di sản thừa kế diễn ra suôn sẻ và hợp pháp, cần phải nắm rõ quy trình cũng như các quy định pháp luật liên quan.
Luật sư sẽ hướng dẫn thủ tục khai nhận di sản thừa kế mới nhất 2025, giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình và các bước cần thiết qua bài viết dưới đây.
Điều 59 Luật Công chứng 2024 quy định về công chứng văn bản phân chia di sản như sau:
Điều 59. Công chứng văn bản phân chia di sản
1. Người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc có quyền yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản.
Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra, bảo đảm việc phân chia di sản được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Ngoài các giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 42 hoặc khoản 1 Điều 43 của Luật này, hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản còn phải có các giấy tờ sau đây:
a) Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết;
b) Di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản trong trường hợp thừa kế theo pháp luật và trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự;
c) Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản trong trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu.
3. Công chứng viên kiểm tra để xác định người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là người được hưởng di sản; nếu thấy chưa rõ thì công chứng viên yêu cầu làm rõ hoặc tiến hành xác minh, yêu cầu giám định theo quy định tại khoản 4 Điều 42 của Luật này.
4. Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản. Công chứng viên chỉ được công chứng văn bản phân chia di sản sau khi có xác nhận về việc đã hoàn thành việc niêm yết và không nhận được khiếu nại, tố cáo nào liên quan đến việc phân chia đó.
Chính phủ quy định chi tiết thủ tục niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản quy định tại khoản này.
5. Thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản theo quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều này cũng áp dụng đối với trường hợp thừa kế theo di chúc hoặc thừa kế theo pháp luật mà chỉ có 01 người thừa kế.
6. Văn bản phân chia di sản đã được công chứng là căn cứ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản.
Trình tự thủ tục công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế được thực hiện theo quy định tại Điều 59 Luật Công chứng 2024 như sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ
Người khai nhận di sản thừa kế nộp hồ sơ tại văn phòng công chứng. Hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:
- Giấy đề nghị khai nhận di sản thừa kế;
- Bản sao giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, gồm: thẻ căn cước hoặc hộ chiếu hoặc giấy tờ khác để xác định nhân thân của người yêu cầu công chứng theo quy định của pháp luật;
- Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc xử lý tài sản hoặc giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản đó;
- Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết;
- Di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản trong trường hợp thừa kế theo pháp luật và trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015;
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản trong trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu;
- Bản sao giấy tờ khác có liên quan đến giao dịch mà pháp luật quy định phải có.
Bước 2: Công chứng viên thẩm định hồ sơ.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, công chứng viên sẽ thực hiện các nghiệp vụ sau:
- Kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ: Đối chiếu, kiểm tra tất cả các giấy tờ trong hồ sơ để đảm bảo thông tin chính xác và hợp lệ.
- Xác minh chủ thể và tài sản: Công chứng viên phải xác định người để lại di sản đúng là chủ sở hữu hợp pháp của tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là những người được hưởng di sản theo quy định.
- Yêu cầu làm rõ (nếu cần): Trong trường hợp có thông tin chưa rõ ràng hoặc có nghi vấn, công chứng viên có quyền yêu cầu người thừa kế giải trình, làm rõ hoặc tự mình tiến hành xác minh tại các cơ quan, tổ chức liên quan.
Bước 3: Niêm yết thụ lý công chứng.
Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm niêm yết việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản trước khi thực hiện việc công chứng.
Thời gian niêm yết là 15 ngày kể từ ngày niêm yết.
Địa điểm niêm yết: Thông thường là tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người để lại di sản thường trú cuối cùng. Trường hợp không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì niêm yết tại nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó.
Bước 4: Công chứng viên lập Văn bản khai nhận di sản thừa kế.
Bước 5: Công chứng viên sẽ thông báo cho các bên liên quan về việc đã hoàn tất thủ tục khai nhận di sản thừa kế.
Bước 6: Nộp lệ phí công chứng.
Phí công chứng bao gồm lệ phí công chứng chính và các khoản phí phụ trợ như phí niêm yết, phí xác minh thông tin, phí giám định (nếu có). Giá trị tài sản để tính phí công chứng được xác định theo giá thị trường tại thời điểm công chứng hoặc theo định giá của cơ quan có thẩm quyền. Người yêu cầu công chứng có quyền được thông báo trước về mức phí phải nộp.
Thủ tục khai nhận di sản thừa kế nhà đất là một bước bắt buộc để người thừa kế có quyền hợp pháp đối với bất động sản và được sang tên sổ đỏ. Đây là thủ tục phức tạp, cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và nắm rõ quy định pháp luật để tránh mất thời gian. Nếu gặp vướng mắc về khai nhận di sản thừa kế, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH KHD – 0965679698 để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ trọn gói thủ tục từ công chứng đến sang tên sổ đỏ./.
