Hoãn phiên tòa trong tố tụng hình sự là việc Tòa án quyết định ngừng phiên tòa hình sự đang được xét xử và chuyển sang thời điểm khác, nhằm có thời gian bổ sung tài liệu chứng cứ, hoặc bảo đảm sự có mặt của những người cần có mặt tại phiên tòa theo quy định của pháp luật và sẽ tiến hành xét xử lại từ đầu.
Căn cứ Điều 297 và Điều 352 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định về hoãn phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm như sau:
Điều 297. Hoãn phiên tòa
1. Tòa án hoãn phiên tòa khi thuộc một trong các trường hợp:
a) Có một trong những căn cứ quy định tại các điều 52, 53, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294 và 295 của Bộ luật này;
b) Cần phải xác minh, thu thập bổ sung chứng cứ, tài liệu, đồ vật mà không thể thực hiện ngay tại phiên tòa;
c) Cần tiến hành giám định bổ sung, giám định lại;
d) Cần định giá tài sản, định giá lại tài sản.
Trường hợp hoãn phiên tòa thì vụ án phải được xét xử lại từ đầu.
2. Thời hạn hoãn phiên tòa sơ thẩm không được quá 30 ngày kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa.
3. Quyết định hoãn phiên tòa có các nội dung chính:
a) Ngày, tháng, năm ra quyết định;
b) Tên Tòa án và họ tên Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký Tòa án;
c) Họ tên Kiểm sát viên thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử tại phiên tòa;
d) Vụ án được đưa ra xét xử;
đ) Lý do của việc hoãn phiên tòa;
e) Thời gian, địa điểm mở lại phiên tòa.
4. Quyết định hoãn phiên tòa phải được chủ tọa phiên tòa thay mặt Hội đồng xét xử ký tên. Trường hợp chủ tọa phiên tòa vắng mặt hoặc bị thay đổi thì Chánh án Tòa án ra quyết định hoãn phiên tòa.
Quyết định hoãn phiên tòa phải được thông báo ngay cho những người tham gia tố tụng có mặt tại phiên tòa; gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp và những người vắng mặt tại phiên tòa trong thời hạn 02 ngày kể từ ngày ra quyết định.
Điều 352. Hoãn phiên tòa phúc thẩm
1. Tòa án cấp phúc thẩm chỉ được hoãn phiên tòa khi thuộc một trong các trường hợp:
a) Có một trong những căn cứ quy định tại các điều 52, 53, 349, 350 và 351 của Bộ luật này;
b) Cần phải xác minh, thu thập bổ sung chứng cứ, tài liệu, đồ vật mà không thể thực hiện được ngay tại phiên tòa.
Trường hợp hoãn phiên tòa thì vụ án phải được xét xử lại từ đầu.
2. Thời hạn hoãn phiên tòa và quyết định hoãn phiên tòa phúc thẩm được thực hiện theo quy định tại Điều 297 của Bộ luật này.
Thẩm quyền ra quyết định hoãn phiên tòa xét xử sơ thẩm và phúc thẩm thuộc về Hội đồng xét xử. Trong trường hợp chủ tọa phiên tòa vắng mặt hoặc bị thay đổi thì Chánh án Tòa án ra quyết định hoãn phiên tòa. Còn đối với vụ án được xét xử theo thủ tục rút gọn thì Thẩm phán được phân công xét xử có thẩm quyền hoãn phiên tòa, trong trường hợp Thẩm phán được phân công xét xử mà vắng mặt thì Chánh án quyết định.
Hoãn phiên tòa sẽ được thực hiện tại phiên tòa xét xử sơ thẩm hoặc phúc thẩm và quyết định thời gian, địa điểm để xét xử lại từ đầu. Vì việc hoãn phiên tòa không thể tùy nghi mà phải có căn cứ luật định, nên về nguyên tắc chỉ khi phiên toà được mở ra thì Tòa án mới xác định được chính xác có căn cứ hoãn hay không. Nói cách khác, việc hoãn phiên tòa không thể được thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị xét xử.
Nhằm bảo đảm việc xét xử được khách quan, đúng chủ thể, đúng tội, tránh oan sai, bảo đảm hoạt động tố tụng tại phiên tòa được diễn ra đúng trình tự pháp luật thì theo quy định Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Tòa án bắt buộc phải hoãn phiên tòa xét xử vụ án hình sự khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
(i) Đối với trường hợp hoãn phiên tòa xét xử sơ thẩm:
+ Khi có căn cứ thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tại phiên tòa hoặc họ vắng mặt mà không có người dự khuyết;
+ Khi người tham gia tố tụng được triệu tập vắng mặt, mà sự vắng mặt của họ ảnh hưởng đến hoạt động xét xử tại phiên tòa; Nếu được triệu tập lần hai mà vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt.
+ Cần phải xác minh, thu thập bổ sung chứng cứ, tài liệu, đồ vật mà không thể thực hiện ngay tại phiên tòa;
+ Cần tiến hành giám định bổ sung, giám định lại;
+ Cần định giá tài sản, định giá lại tài sản.
(ii) Đối với trường hợp hoãn phiên tòa xét xử phúc thẩm
+ Khi có căn cứ thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tại phiên tòa hoặc họ vắng mặt mà không có người dự khuyết;
+ Khi người tham gia tố tụng được triệu tập vắng mặt, mà sự vắng mặt của họ ảnh hưởng đến hoạt động xét xử tại phiên tòa;
+ Cần phải xác minh, thu thập bổ sung chứng cứ, tài liệu, đồ vật mà không thể thực hiện được ngay tại phiên tòa.
Thời hạn hoãn phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm không được quá 30 ngày kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa.
Việc ra quyết định hoãn phiên tòa đúng thời điểm, đúng quy định sẽ giúp quá trình xét xử vụ án hình sự được khách quan, đủ căn cứ, đúng trình tự, thủ tục luật định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của những chủ thể tham gia tố tụng có liên quan.
