Đầu thú và tự thú đều là hành vi của người phạm tội tự mình đến trình diện và khai báo tại cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình.
Căn cứ điểm h khoản 1 Điều 4 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định về tự thú như sau:
Tự thú là việc người phạm tội tự nguyện khai báo với cơ quan, tổ chức về hành vi phạm tội của mình trước khi tội phạm hoặc người phạm tội bị phát hiện.
Theo đó, tự thú là tự mình nhận tội và khai báo hành vi phạm tội của mình trong khi chưa ai phát hiện được mình phạm tội. Người nào bị bắt, bị phát hiện về một hành vi phạm tội cụ thể, nhưng trong quá trình điều tra đã tự mình nhận tội và khai ra những hành vi phạm tội khác của mình mà chưa bị phát hiện, thì cũng được coi là tự thú đối với việc tự mình nhận tội và khai ra những hành vi phạm tội của mình mà chưa bị phát hiện.
Căn cứ điểm i khoản 1 Điều 4 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định về đầu thú như sau:
Đầu thú là việc người phạm tội sau khi bị phát hiện đã tự nguyện ra trình diện và khai báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình.
Theo đó, đầu thú là có người đã biết mình phạm tội, nhưng biết không thể trốn tránh được nên đến cơ quan có thẩm quyền trình diện để được cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
Phân biệt đầu thú và tự thú trong tố tụng hình sự
| Tiêu chí | Đầu thú | Tự thú |
| Chủ thể | Cá nhân sau khi bị phát hiện thực hiện hành vi phạm tội (cá nhân này có thể đã bị khởi tố về hình sự nhưng cũng có thể chưa bị khởi tố về hình sự) đã tự nguyện ra trình diện và khai báo trước cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình mà không bị sự ép buộc của bất kỳ chủ thể nào. | Cá nhân đã tự nguyện ra trình diện và khai báo hành vi phạm tội của mình trước cơ quan có thẩm quyền khi chưa ai phát hiện được có sự việc tội phạm xảy ra hoặc chưa ai phát hiện mình phạm tội mà không bị sự ép buộc của bất kỳ chủ thể nào.
Người nào bị bắt, bị phát hiện về một hành vi phạm tội cụ thể, nhưng trong quá trình điều tra đã tự mình nhận tội và khai ra những hành vi phạm tội khác của mình mà chưa bị phát hiện, thì cũng được coi là tự thú đối với việc tự mình nhận tội và khai ra những hành vi phạm tội của mình mà chưa bị phát hiện. Chủ thể tự thú là người chưa bị buộc tội, chưa bị khởi tố về hình sự đối với tội mà họ tự thú. |
| Thẩm quyền tiếp nhận | Thẩm quyền tiếp nhận người phạm tội đầu thú, tự thú thuộc về cơ quan, tổ chức.
Khi người phạm tội đến đầu thú, tự thú, cơ quan, tổ chức tiếp nhận phải lập biên bản theo mẫu, ghi rõ họ tên, tuổi, nghề nghiệp, chỗ ở và lời khai của người đầu thú, tự thú, đồng thời phải có trách nhiệm thông báo ngay cho Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát. Trong trường hợp xác định tội phạm do người đầu thú, tự thú thực hiện không thuộc thẩm quyền điều tra của mình thì Cơ quan điều tra tiếp nhận người đầu thú, tự thú phải thông báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền để tiếp nhận, giải quyết. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi tiếp nhận người phạm tội ra đầu thú, tự thú Cơ quan điều tra có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp. |
|
| Giảm nhẹ trách nhiệm hình sự | Không được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên trong quá trình điều tra, xét xử việc xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự sẽ tùy thuộc vào quyết định của Tòa án và tùy thuộc vào thái độ sau đó của người đầu thú (thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, lập công chuộc tội…). Việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phải được ghi rõ trong bản án. |
Được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. |
| Miễn trách nhiệm hình sự |
Không được miễn trách nhiệm hình sự. |
Có thể được miễn trách nhiệm hình sự trong trường hợp trước khi hành vi phạm tội bị phát giác người phạm tội:
– Tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm. – Cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm và lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt, được Nhà nước và xã hội thừa nhận. |
| Mục đích, ý nghĩa | Họ biết không thể tiếp tục trốn tránh sự truy cứu trách nhiệm của Nhà nước, họ được người thân động viên hoặc do cảm giác ăn năn hối hận về hành vi phạm tội của mình hoặc mong muốn nhận được sự khoan hồng của Nhà nước mà họ ra đầu thú về hành vi phạm tội đã thực hiện. | Cảm giác ăn năn, hối hận về hành vi phạm tội của mình và mong muốn nhận được sự khoan hồng của Nhà nước, ngoại lệ có một số trường hợp trên thực tế người phạm tội cố tình thực hiện hành vi phạm tội ít nghiêm trọng và ra tự thú hành vi phạm tội này để trốn tránh việc truy cứu trách nhiệm ở một tội khác nặng hơn nhưng chưa bị phát hiện. |
