Căn cứ Điều 57 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định về người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố như sau:
Điều 57. Người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố
1. Người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố có quyền:
a) Được thông báo về hành vi bị tố giác, bị kiến nghị khởi tố;
b) Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;
c) Trình bày lời khai, trình bày ý kiến;
d) Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;
đ) Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;
e) Tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình;
g) Được thông báo kết quả giải quyết tố giác, kiến nghị khởi tố;
h) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
2. Người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố phải có mặt theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố giác, kiến nghị khởi tố.
Người bị tố giác là chủ thể tham gia tố tụng hình sự bao gồm các cá nhân hoặc pháp nhân thương mại bị một cá nhân bất kỳ nghi ngờ đã thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm và bị cá nhân này tố cáo với cơ quan có thẩm quyền.
Người bị kiến nghị khởi tố là chủ thể tham gia tố tụng hình sự bao gồm các cá nhân hoặc pháp nhân thương mại bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền nghi ngờ đã thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm và bị cơ quan nhà nước này kiến nghị Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát khởi tố vụ án hình sự.
Việc tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của cá nhân hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền là căn cứ để phát sinh tư cách tố tụng của người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố. Như vậy, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố là chủ thể bị tình nghi thực hiện tội phạm.
Sự tình nghi này không phải phát sinh từ phía cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng mà phát sinh từ cá nhân tố giác tội phạm hoặc cơ quan nhà nước thực hiện việc kiến nghị khởi tố. Do đó, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố không phải là người bị buộc tội trong tố tụng hình sự và cũng chưa phải là người bị tình nghi bởi cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
Tại điểm c khoản 2 Điều 127 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 chỉ quy định được dẫn giải với “người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố mà qua kiểm tra, xác minh có đủ căn cứ xác định người đó liên quan đến hành vi phạm tội được khởi tố vụ án, đã được triệu tập mà vẫn vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan”, nghĩa là trường hợp chưa khởi tố vụ án thì không được dẫn giải người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố.
