Ngày 06/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 3389/QĐ-BTC phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”.
Theo đó, từ ngày 01/01/2026, ngành thuế sẽ chấm dứt hoàn toàn phương thức thu thuế khoán đối với hộ kinh doanh và chuyển sang quản lý theo phương pháp tự kê khai, tự nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Tại Bảng 2 Mô hình quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh được ban hành kèm theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025, Cục Thuế đã quy định chi tiết cách tính thuế đối với hộ kinh doanh năm 2026 khi bỏ thuế khoán trên cơ sở phân chia thành 03 nhóm doanh thu, cụ thể như sau:
Bảng mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh sau khi bỏ thuế khoán từ năm 2026
| Tiêu chí | Nhóm 1
Doanh thu ≤ 200 triệu |
Nhóm 2
200 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ |
Nhóm 3
Doanh thu > 3 tỷ |
| Thuế GTGT | Không phải nộp | – Theo phương pháp trực tiếp theo % doanh thu:
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % – Tự nguyện đăng ký áp dụng pp khấu trừ nếu đủ điều kiện Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
– Bắt buộc áp dụng khấu trừ
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
| Thuế TNCN | Không phải nộp | Tính theo tỷ lệ % trên doanh thu theo từng ngành nghề
Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % |
Tính trên thu nhập tính thuế x 17%
(Thu nhập tính thuế = Doanh thu – chi phí hợp lý) |
| Trách nhiệm kê khai doanh thu | Kê khai 2 lần/năm (đầu/ giữa năm và cuối năm) để xác định nghĩa vụ thuế | Kê khai theo quý (4 lần/năm) + quyết toán năm | Kê khai theo tháng (nếu có doanh thu năm trên 50 tỷ) hoặc quý, quyết toán năm |
| Hóa đơn | Khuyến khích dùng hóa đơn điện tử có mã (trong giao dịch với người tiêu dùng) | Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nếu Doanh thu > 1 tỷ và có hoạt động kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng; | Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. |
| Sổ kế toán | Ghi chép đơn giản (được hỗ trợ phần mềm đơn giản miễn phí) | Sổ kế toán đơn giản, phần mềm miễn phí | Bắt buộc theo chế độ kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp vừa |
| Tài khoản ngân hàng | Không bắt buộc | Bắt buộc mở tài khoản riêng phục vụ kinh doanh | Bắt buộc mở tài khoản riêng phục vụ kinh doanh |
| Chuyển đổi phương pháp tính thuế | Không áp dụng | Nếu Doanh thu > 3 tỷ trong 2 năm liên tục → áp dụng như nhóm 3 từ năm sau | Áp dụng như doanh nghiệp. Được khấu trừ thuế GTGT đầu vào từ kỳ đầu tiên |
| Kinh doanh qua nền tảng TMĐT | Nếu sàn có chức năng thanh toán:
– Sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu – Nếu Doanh thu cuối năm < 200tr, được xử lý hoàn nộp thừa thuế đã nộp thay Nếu sàn không có chức năng thanh toán: – Cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế theo từng lần phát sinh, tháng hoặc quý |
Nếu sàn có chức năng thanh toán:
– Sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu – Nếu Doanh thu cuối năm < 200tr, được xử lý hoàn nộp thừa thuế đã nộp thay Nếu sàn không có chức năng thanh toán: – Cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế theo từng lần phát sinh, tháng hoặc quý |
Nếu sàn có chức năng thanh toán:
– Sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu – Nếu Doanh thu cuối năm < 200tr được xử lý hoàn nộp thừa thuế đã nộp thay Nếu sàn không có chức năng thanh toán: – Cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế theo từng lần phát sinh, tháng hoặc quý |
| Hỗ trợ từ cơ quan nhà nước | – Miễn phí phần mềm kế toán
– Hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử – Tư vấn pháp lý |
– Miễn phí phần mềm kế toán
– Hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử – Tư vấn pháp lý |
– Miễn phí phần mềm kế toán
– Hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử – Tư vấn pháp lý – Khuyến khích chuyển đổi sang doanh nghiệp để hưởng ưu đãi theo Nghị quyết 68 và Nghị quyết 198. |
Như vậy, dựa trên mô hình quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh nêu trên, có thể thấy từ 2026 thì hộ kinh doanh được chia thành 03 nhóm để quản lý:
(1) Nhóm 1: Các hộ kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng một năm;
(2) Nhóm 2: Các hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng;
(3) Nhóm 3: Các hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng một năm.
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh, việc kê khai minh bạch doanh thu và chi phí giúp họ có cơ hội phát triển chuyên nghiệp hơn, từng bước tiếp cận với mô hình doanh nghiệp, được hưởng các chính sách ưu đãi của Nhà nước, mở rộng quy mô và tăng khả năng tiếp cận vốn.
Về phía cơ quan thuế, việc chuyển đổi sang mô hình mới sẽ góp phần chống thất thu, giảm trốn lậu thuế, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thông qua ứng dụng công nghệ và khuyến khích tuân thủ tự nguyện. Về lâu dài, đây cũng là biện pháp tiết kiệm nguồn lực, khi quy trình quản lý được số hóa và minh bạch hóa.
Có thể khẳng định, việc chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh là một bước tiến quan trọng trong cải cách hệ thống thuế Việt Nam, góp phần hoàn thiện thể chế, tăng tính công bằng, minh bạch, đồng thời hỗ trợ hộ kinh doanh phát triển bền vững./.
