Hộ kinh doanh buôn đồng nát cũng phải đóng thuế

Theo quy định tại Nghị định 359/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng, phế liệu, đồng nát không thuộc diện sản phẩm nông nghiệp tự sản xuất. Vì vậy, người buôn đồng nát thuộc nhóm kinh doanh thương mại (phân phối, cung cấp hàng hóa).

Ngành nghề đồng nát, thu mua phế liệu được xếp vào nhóm mua bán hàng hóa, phân phối cung cấp hàng hóa.

Theo Cục Thuế, hộ kinh doanh mua phế liệu của người dân về bán lại thuộc khâu kinh doanh thương mại (áp dụng cho doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ):

Ví dụ: Anh A chạy xe ba gác thu mua ve chai, sắt vụn, nhôm đồng… Mỗi ngày chạy khắp các ngõ ngách, nhặt nhạnh từng món đồ cũ bán lại cho đại lý phế liệu. Anh A doanh thu năm 2 tỷ (thu mua ve chai bán cho đại lý phế liệu)

Thuế GTGT = 2 tỷ × 1% = 20 triệu đồng

Thuế TNCN = (2 tỷ – 500 triệu) × 0,5% = 2 tỷ × 0,5% = 7,5 triệu đồng

Tổng thuế phải nộp = Thuế GTGT + Thuế TNCN = 27,5 triệu đồng

Tuy nhiên, nếu anh A không chỉ thu gom, mà còn có cơ sở nấu nhôm, nấu đồng thành phôi, thỏi để bán, thì đây là khâu sản xuất, không còn là thương mại đơn thuần. Khi đó thuế sẽ tính khác:

Thuế GTGT = 2 tỷ × 3% = 60 triệu đồng

Thuế TNCN = (2 tỷ – 500 triệu) × 1,5% = 1,5 tỷ × 1,5% = 22,5 triệu đồng

Tổng thuế phải nộp = Thuế GTGT + Thuế TNCN = 82,5 triệu đồng

Những lưu ý quan trọng

(i) Mua hàng không có hóa đơn

Anh A mua ve chai của người dân, họ không có hóa đơn. Anh A vẫn được lập bảng kê mua hàng ghi rõ họ tên người bán, địa chỉ, số lượng, giá trị. Bảng kê này là chứng từ để ghi nhận giá vốn, nhưng không được tính vào chi phí nếu chọn cách tính thuế trên thu nhập.

Với công thức 1% + 0,5% ở trên, anh A không cần quan tâm đến hóa đơn đầu vào, vì thuế chỉ tính trên doanh thu, không trừ chi phí.

(ii) Hóa đơn điện tử

– Nếu bán cho đại lý lớn, công ty: họ thường yêu cầu hóa đơn → anh A phải đăng ký hóa đơn điện tử.

– Nếu doanh thu trên 1 tỷ: Anh A bắt buộc phải đăng ký hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.

Lời khuyên cho hộ kinh doanh buôn đồng nát

– Nếu chỉ thu gom, phân loại rồi bán lại, hãy giữ ở khâu thương mại để thuế thấp nhất (1% + 0,5%).

– Ghi chép doanh thu hàng ngày cẩn thận, dù chỉ là cuốn sổ tay.

– Lập bảng kê mua hàng khi mua của người dân, lưu giữ làm chứng từ.

– Mở tài khoản ngân hàng để giao dịch với các đại lý lớn, khoản từ 5 triệu trở lên nên chuyển khoản.

– Khi doanh thu trên 1 tỷ, nhớ đăng ký hóa đơn điện tử.

Buôn đồng nát cũng là kinh doanh, phải đóng thuế như bao ngành nghề khác. Nếu chỉ thu gom bán lại, thuế rất nhẹ: 1% GTGT + 0,5% TNCN trên phần vượt 500 triệu. Quan trọng là ghi chép đầy đủ và kê khai đúng hạn.

Lê Phương Thảo

CÔNG TY LUẬT TNHH KHD