(KHDLaw.vn) – Từ ngày 01/7/2025, Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều điểm mới liên quan đến chế độ nghỉ phép và chính sách tiền lương của cán bộ, công chức. Một trong những nội dung đáng chú ý là cán bộ, công chức không nghỉ hết số ngày phép trong năm sẽ được nhận thêm một khoản tiền tương ứng với số ngày chưa nghỉ.

Thanh toán tiền cho ngày nghỉ chưa sử dụng

Cụ thể, khoản 1 Điều 11 của Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) quy định: cán bộ, công chức có quyền nghỉ hàng năm, nghỉ lễ, tết, nghỉ việc riêng và nghỉ không lương theo pháp luật về lao động. Trường hợp không nghỉ hoặc nghỉ không hết số ngày nghỉ hàng năm do yêu cầu công việc thì sẽ được thanh toán thêm bằng tiền lương cho những ngày không nghỉ.

Theo báo cáo giải trình của Chính phủ, quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi cho cán bộ, công chức trong những tình huống không thể bố trí nghỉ phép. Các nội dung cụ thể về điều kiện và thủ tục sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm thống nhất trong thực thi.

Luật sư Khuất Tuấn Dương nhận định: Quy định này là bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động trong khu vực công. Việc trả lương cho ngày phép chưa nghỉ là cơ chế linh hoạt, vừa khuyến khích hiệu quả công việc, vừa bảo đảm không làm thiệt thòi cho cán bộ, công chức do yêu cầu nhiệm vụ phải làm việc liên tục. Tuy nhiên, để tránh việc lợi dụng quy định này dẫn đến lạm dụng không nghỉ phép vì mục đích nhận thêm thu nhập, cần có hướng dẫn rõ ràng về các tiêu chí xác định ‘do yêu cầu nhiệm vụ’ và cơ chế phê duyệt minh bạch.

Chính sách lương mới: Làm nhiều hưởng nhiều

Một thay đổi quan trọng khác là tại Điều 10, Luật mới quy định thu nhập của cán bộ, công chức sẽ gắn với hiệu quả, sản phẩm công việc – nghĩa là người làm việc hiệu quả, năng suất cao sẽ có thu nhập cao hơn, theo nguyên tắc “làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít”.

Căn cứ quy định mới, Chính phủ sẽ ban hành định mức chi theo sản phẩm cho từng vị trí việc làm nhằm bảo đảm thu nhập tương xứng với giá trị công việc thực hiện.

Luật sư Khuất Tuấn Dương đánh giá: Đây là bước chuyển mình từ chế độ lương theo ngạch bậc truyền thống sang cơ chế lương theo hiệu quả, phản ánh xu hướng cải cách nền công vụ hiện đại. Nếu được triển khai đúng cách, sẽ thúc đẩy tinh thần làm việc và trách nhiệm nghề nghiệp của cán bộ, công chức. Tuy nhiên, thách thức là làm sao lượng hóa được ‘hiệu quả công việc’ một cách khách quan, tránh hình thức, cảm tính.

Tăng tính minh bạch trong đánh giá, xếp loại công chức

Luật mới cũng bổ sung cơ chế đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức một cách rõ ràng và có hệ quả cụ thể: người hoàn thành tốt nhiệm vụ có thể được tăng thu nhập, thưởng thêm; người không đáp ứng yêu cầu có thể bị chuyển sang vị trí thấp hơn hoặc bị cho thôi việc. Đây là sự thay đổi mang tính hướng đến hiệu quả thực chất, thay vì tình trạng “cào bằng” trong hệ thống như trước đây.

“Việc gắn quyền lợi và chế tài kỷ luật vào đánh giá công chức là hợp lý và cần thiết, song phải có hệ thống tiêu chí minh bạch, công bằng. Việc chấm điểm hiệu quả công việc phải được thực hiện dựa trên các công cụ đo lường khoa học và có thể kiểm chứng,” Luật sư Khuất Tuấn Dương cũng lưu ý.

Luật Cán bộ, công chức sửa đổi đánh dấu bước chuyển từ tư duy “bao cấp” sang “hành chính hiệu quả”, khuyến khích năng suất lao động, đồng thời bảo đảm quyền lợi cho cán bộ, công chức trong bối cảnh hiện đại hóa nền công vụ. Tuy nhiên, để luật đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, cần có văn bản hướng dẫn chi tiết, rõ ràng và giám sát thực thi minh bạch./.