Biện pháp thực nghiệm điều tra trong vụ án hình sự

Thực nghiệm điều tra là biện pháp điều tra được tiến hành thông qua các hoạt động thí nghiệm, thực nghiệm đặc biệt trong điều kiện tương tự như điều kiện mà hành vi, sự việc, hiện tượng cần kiểm tra, xác minh đã diễn ra trước đây để có cơ sở khách quan kết luận về hành vi, sự việc, hiện tượng đó phục vụ công tác điều tra, xử lý vụ án hình sự

Căn cứ Điều 204 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định về thực nghiệm điều tra như sau:

Điều 204. Thực nghiệm điều tra

1. Để kiểm tra, xác minh tài liệu, tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án, Cơ quan điều tra có thể thực nghiệm điều tra bằng cách dựng lại hiện trường, diễn lại hành vi, tình huống hoặc những tình tiết khác của một sự việc nhất định và tiến hành các hoạt động thực nghiệm cần thiết. Khi thực nghiệm điều tra phải đo đạc, chụp ảnh, ghi hình, vẽ sơ đồ, ghi rõ kết quả thực nghiệm điều tra vào biên bản.

Nghiêm cấm việc thực nghiệm điều tra xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người tham gia thực nghiệm điều tra và người khác.

2. Trước khi tiến hành thực nghiệm điều tra, Điều tra viên phải thông báo cho Viện kiểm sát có thẩm quyền biết về thời gian và địa điểm tiến hành thực nghiệm điều tra. Kiểm sát viên phải có mặt để kiểm sát việc thực nghiệm điều tra. Nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì phải ghi rõ vào biên bản.

3. Điều tra viên chủ trì tiến hành thực nghiệm điều tra và việc thực nghiệm điều tra phải có người chứng kiến.

Khi tiến hành thực nghiệm điều tra, Cơ quan điều tra có thể mời người có chuyên môn tham gia. Trường hợp cần thiết, người bị tạm giữ, bị can, người bào chữa, bị hại, người làm chứng có thể tham gia.

4. Trường hợp cần thiết, Viện kiểm sát tiến hành thực nghiệm điều tra. Việc thực nghiệm điều tra được tiến hành theo quy định tại Điều này.

Theo đó, thực nghiệm điều tra là một biện pháp điều tra hình sự do chủ thể có thẩm quyền điều tra tiến hành các hoạt động dựng lại hiện trường, diễn lại hành vi hoặc tiến hành các biện pháp thí nghiệm khác nhằm so sánh kết quả của các hoạt động này với kết quả điều tra đã thu được, từ đó kiểm tra được tính chính xác của kết quả điều tra, làm căn cứ cho việc giải quyết vụ án hình sự.

Chủ thể liên quan đến biện pháp thực nghiệm điều tra:

(i) Chủ thể ra quyết định thực nghiệm điều tra: Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra; Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát; Thẩm phán chủ tọa phiên tòa;

(ii) Chủ thể thực nghiệm điều tra: Điều tra viên có thể trực tiếp thực nghiệm hoặc đề nghị người bị  tạm giữ, bị can, bị hại thực nghiệm. Kiểm sát viên là chủ thể tiến hành kiểm sát việc thực nghiệm điều tra;

(iii) Chủ thể khác tham gia thực nghiệm điều tra: Việc thực nghiệm điều tra bắt buộc phải có người chứng kiến. Trong trường hợp cần thiết, người có chuyên môn, người bị tạm giữ, bị can, người bào chữa, bị hại có thể tham gia vào buổi thực nghiệm điều tra.

Lê Phương Thảo

CÔNG TY LUẬT TNHH KHD