1. Mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh năm 2026
Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định như sau:
Điều 33. Mức đóng, phương thức và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động
…
4. Mức đóng, phương thức và thời hạn đóng của đối tượng quy định điểm m và điểm n khoản 1 Điều 2 của Luật này được quy định như sau:
a) Mức đóng hằng tháng bằng 3% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất;
Đồng thời, căn cứ điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định như sau:
Điều 2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện
1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
…
m) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ;
Bên cạnh đó, căn cứ điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định:
Điều 6. Mức đóng, mức hỗ trợ đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế
1. Mức đóng do người sử dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng được quy định như sau:
…
b) Mức đóng hằng tháng của đối tượng quy định tại các điểm b và đ khoản 1 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế bằng 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và do đối tượng đóng;
Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008, được sửa đổi bổ sung bởi khoản 10 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 quy định:
Điều 12. Đối tượng tham gia bảo hiểm y tế
1. Nhóm do người sử dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng bao gồm:
…
đ) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội;
Như vậy, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) bắt buộc.
Theo đó, Cách tính mức đóng của chủ hộ kinh doanh:
| Mức đóng BHXH 2026 = Tỷ lệ đóng (x) Tiền lương làm căn cứ đóng |
Trong đó: Tỷ lệ đóng BHXH, BHYT 2026 là 29,5% trên mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng, bao gồm:
– Quỹ hưu trí và tử tuất: 22%.
– Quỹ ốm đau và thai sản: 3%.
– Quỹ BHYT: 4,5%.
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT năm 2026 sẽ do chủ hộ kinh doanh tự lựa chọn nhưng phải đảm bảo: Mức thấp nhất bằng mức lương tham chiếu (hiện tại là 2.340.000 đồng) và mức cao nhất bằng 20 lần mức lương tham chiếu tại thời điểm đóng (46.800.000 đồng) (Theo điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, số 41/2024/QH15, khoản 2 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP).
Như vậy, mức đóng BHXH, BHYT năm 2026 của chủ hộ kinh doanh phải thấp nhất là 690.300 đồng/tháng và cao nhất là 13.806.000 triệu đồng/tháng.
Trường hợp chủ hộ kinh doanh đang đăng ký BHXH tự nguyện thì chuyển sang đóng BHXH bắt buộc.
Lưu ý: Người tham gia được lựa chọn lại mức tiền lương làm căn cứ đóng sau khi đã thực hiện đóng BHXH, BHYT ít nhất 12 tháng.
Các trường hợp hộ kinh doanh không cần phải đóng BHXH bắt buộc
(i) Chủ hộ, người lao động đã được đóng BHXH bắt buộc tại nơi khác.
(ii) Chủ hộ đã đủ tuổi nghỉ hưu (năm 2026 tuổi nghỉ hưu Nam: 61 tuổi 6 tháng; Nữ 57 tuổi).
(iii) Chủ hộ đang hưởng lương hưu, trợ cấp hàng tháng.
(iv) Người lao động làm việc không trọn thời gian có tiền lương tháng thấp hơn 2.340.000 đồng.
(v) Cá nhân kinh doanh trên nền tảng TMĐT có đăng ký mã số thuế nhưng không có giấy đăng ký kinh doanh (MST 888 cũ).
2. Cách đóng, phương thức đóng, thời hạn đóng BHXH, BHYT chủ hộ kinh doanh 2026
Căn cứ điểm b khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định như sau:
4. Mức đóng, phương thức và thời hạn đóng của đối tượng quy định điểm m và điểm n khoản 1 Điều 2 của Luật này
…
b) Đóng trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đóng qua hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tham gia quản lý theo phương thức đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần; thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
Như vậy, phương thức và thời hạn đóng của chủ hộ kinh doanh được quy định như sau:
– Cách đóng: Đóng trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
– Phương thức đóng: Hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần.
– Thời hạn đóng: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
Ví dụ: Hạn đóng BHXH tháng 4/2026 theo phương thức đóng hàng tháng là ngày 31/5/2026.
